Biografie:

Zelfportret

Fokke Dirk Ploegsma is in augustus 1972 geboren en getogen
in het watersportdorp Grou liggend in het centrale Friese
merengebied.

Hij studeerde en werkte in Leeuwarden als technisch tekenaar,
werkvoorbereider, projectleider en later als technisch manager.
Na een auto-ongeval en een zeer moeilijke periode moest hij 
zijn leven opnieuw inrichten, waarbij de beeldende kunst een
zeerbelangrijke rol ging spelen.

Hij ervaart zijn perfectionistische aard, met het nooit tevreden
te zijn maar toch gelukkig als een paradox,deze de beeldende
kunst voor hem zo aantrekkelijk maakt en houdt.
De inspiratie en objectstudie verkrijgt hij door het bekijken van het onderwerp in zijn/haar natuurlijke omgeving. Het onderwerp wordt dan eerst vastgelegd door een schets en/of fotografie. 

Zijn pastelstudies en kleurtechnieken probeert hij te integreren in zijn kleurrijke en ingetogen manier van olieschilderen.
Een schilderij of beeld heeft altijd een verhaal, een oorsprong, een ontwikkeling, een leven en een eind. Deze levenscircel moet voor hem in evenwicht zijn en is dan pas gelukt als het schilderij of beeld je als kijker een gevoel geeft, het moet aankomen.

Hij krijgt schilderles van Tjeerd Landman te Leeuwarden en bij Peter B. van Houten te Foudgum om zich breder te scholen. Workshops, zoals dit jaar bij Hendrik Elings te St. Annaparochie.

Fokke Dirk Ploegsma is geregistreerd lid bij:

Nationale Associatie voor Beeldend Kunstenaars.
Allekunstenaars
Kunstinzicht

 


 

Familie van schilders:

Fokke Dirk Ploegsma komt uit een schildersfamilie waarvan de bekenste schilder Dirk Jacobus Ploegsma is.

DirkJacobsPloegsma

Mansportret in vensternis.
Zelfportret van de schilder Dirk Jacobus Ploegsma
Datum vervaardiging: 1785

Dirk Jacobus Ploegsma werd geboren te Leeuwarden op
19 februari 1769 als zoon van Jacob Dirks en Christina Idzardi.
Van zijn vijfde jaar af toonde hij belangstelling voor het tekenen
en op 7-jarige leeftijd kreeg hij les bij Mathijs Accama (ca. 1702-1783), twee jaar later bij Johannes Verrier (ca. 1721-1797), solliciteur-militair
te Leeuwarden. Verrier was een kunstliefhebber, die zelf in zijn jeugd
les heeft gehad van Jan Maurits Quinkhard te Amsterdam.
In Leeuwarden gaf hij les aan jongelieden, die hem van tijd tot tijd
hun tekeningen en schilderijen ter beoordeling vertoonden.

Dirk Jacobus was een schilder van grooten aanleg en in weerwil van het gebrek aan gelegenheid, om naar goede voorbeelden te studeren en te werken, mocht hij onder diens leiding eerst in pastel en daarna op doek fraaie portretten en ook huiselijke en historiële onderwerpen vervaardigen.

Ja, zijne vorderingen waren zo groot, dat hij reeds in 1788, slechts 19 jaren oud, het grootse en prachtige geschilderde tafereel voltooide, dat Mr. E. van Haersma en zijne vrouw levensgroot en ten voeten uit voorstelt en door dezen werd vereerd aan het Old Burger-Weeshuis.

Hij raakte bevriend,met de schilder Willem Bartel Van der Kooi, die hij sinds 1783 kende door de lessen bij Johannes Verrier. Van der Kooi noemt in zijn schrijven twee medeleerlingen, met wie hij les kreeg: Jan Hendrik Nicolay (1766-1826) en Dirk Jacobus Ploegsma (1769-1791). Nicolay was twee jaar ouder dan Van der Kooi, Ploegsma was jonger, maar Van der Kooi zag in hem een inspirerend kunstvriend: "Ik erken ook niet minder aan zijn voorbeeld, dan aan de lessen van den Heer Verrier, een groot deel mijner vorderingen, maar bijzonder in de handeling van het penceel, verschuldigd te zijn".Wij verkeerden, zonder de minste jaloersheid, in de oprechtste vriendschap met elkander.

Van de Kooi had in 1791 het plan opgevat om met Ploegsma naar Düsseldorf te gaan om daar in de Keurvorstelijke Galerij te bestuderen en te kopiëren. Düsseldorf was door de unieke combinatie van een galerij en een teken en schilderacedemie een trekpleister, in het bijzonder voor jonge kunstenaars, die zich (nog) niet konden veroorloven naar Italië te gaan.
Het was, dichterbij, die gelegenheid om kunstwerken van Italiaanse en andere grote meesters te bestuderen.
De voorgenomen studiereis is echter niet doorgegaan.
Dirk Jacobus Ploegsma sterft in dat jaar, plotseling "van een sterke rotkoorts aangetast", (tering) -TBC- Van der Kooi is door dit overlijden geschokt.

W. Eekhof, die na de dood van Van der Kooi een "aandenken" aan de kunstenaar wijdt in de Leeuwarder Courant, weet te vertellen, dat hij een jaar lang het penseel heeft laten rusten.
Van der Kooi heeft ter nagedachtenis en schriftelijk en door middel van een schilderij aangegeven, dat hij in zijn iets jongere vriend een voorbeeld voor zijn eigen kunst zag.

Dit schilderij, dat niet gedateerd is, stellen wij op ca. 1792, aannemende dat het het eerste werk na de dood van Ploegsma is.
Het dubbelportret met Ploegsma neemt een bijzondere plaats in het oevre van Van der Kooi.
Het is zonder twijfel een vriendschapsportret, waarbij Ploegsma's afbeeldsel in een ondiepe, boogvormige afgesloten nis is geplaatst.
Fama en Pictura met resp. bazuin en palet en beiden de rouwsluier vasthoudend, zijn hier vanzelfsprekend als allegorische figuren toegepast.

Het type vriendschapsportret heeft een lange geschiedenis en wordt geacht zijn belangrijkste vroege vertegenwoordiger te vinden in Raphael's Navegero en Beazzano (Pallazzo Doria, Rome) Vooral als vriendschapsportret van kunstenaars komt het dubbelportret dikwijls voor, meestal in de vorm van een nevenschikking, zoals hier, met onderschikking van één bij de ander. Van der Kooi beeldt zichzelf af gekleed in olijfgroene jas en vest, met witte jabot, en wijzend op het portret van Ploegsma.
Ploegsma's portret, als borstbeeld, gekleed in zwarte jas en vest, met witte jabot en zwarte haarstrik, met palet en penselen in de linkerhand, wordt van boven afgedekt door een rouwsluier, vastgehouden door Fama met bazuin en Pictura met palet.

Interessant is de vergelijking tussen de schilderijen van Van der Kooi en Ploegsma.
Van der Kooi verwijst naar de klein burgerij, Ploegsma naar het hogere stand;
Van der Kooi geeft de figuren ten voeten uit, Ploegsma maakt een uitsnede, zoals Van der Kooi zelf later ook meestal zal gaan doen.

In het bezit van de gemeente Leeuwarden is een zelfportret van Dirk Jacobus Ploegsma, kort voor zijn dood tot stand gekomen. (ca. 1790)
In het stadshuis hangt het portret van dezen jonge lijder.
(Blank Ruim, meest rechtse bovenaan, bij de deur naar het trapportaal.)

Verder bezit het gemeentearchief, Grote Kerkstraat 29 te Leeuwarden drie getekende portretten van zijn hand.
Onbekend is wie zijn afgebeeld. Ze zijn genummerd met nummers C67,68 en 69 van de stedelijke kunstverzameling.

Het portret van het echtpaar Van Haersma, vroeger in het bezit van het Old Burger-Weeshuis, bestaat niet meer.
Het gebouw van het Weeshuis aan het Zaailand was in de oorlog bij de Duitsers in gebruik.
Bij de aftocht in 1945 hebben zij het gebouw in brand gestoken. Daarbij is ook het schilderij van Ploegsma vernietigd.

Werk van hem is ook te vinden in het Friesmuseum te Leeuwarden en in 't Coopmanshûs te Franeker.

Bekende werken van Dirk Jacobus Ploegsma:

Stadshuis te Leeuwarden: -Zelfportret Dirk Jacobus Ploegsma

Friesmuseum te Leeuwarden -Damspelers
-Enige schaakspelers aan de tafel.
-Portret Van Ds. Albertus Snetlage
-Portret Van Petrus Wierdsma

Tekeningen: 1769-1791

-no. II 1042 Landschap, dorp aan rivier (zwart krijt met witte dekverf)
-no. II 1043 Herberg (gouache, geverfd)
-no. II 1044 Rivierzicht (zwart krijt, wit gehoogd + pen)
-no. II 1045 Paard met drinkbak (zwart krijt met wit gehoogd)
-no. II 1046 Hazewindhond (zwart met witkrijt gehoogd)
-no II 1047 Jongetje met fluit (penseel grijs)
-no. II 1048 Studie krijgsman te paard (roodkrijt)
-no. II 1049 Man met tulband (roodkrijt)

Gemeentearchief te Leeuwarden: -Portret van een jongeman (pastel)
-Portret van een oudeman (pastel)
-Herenportret geschilderd op oud papier
(van achteren gemerkt D.J.Ploegsma)

Hij heeft ook nog enkele kopiën naar G. Dou vervaardigd;
- Lezende monnik
-Vrouwtje met de brandende lamp.

Zelfportret van Willem Bartel van der Kooi, staand ten halven lijve, wijzend naar het portret van zijn gestorven collega Dirk Jacobus Ploegsma. Ploegsma is voorgesteld met palet en penselen in de hand, boven het portret een treurende allegorische figuur (Schilderkunst?) en de Faam.

Vervaardiger:

Schilder: Willem Bartel van der Kooi
(Augustinusga 1768-05-13 - Leeuwarden 1836-07-14)

Datering: 1791 - 1795